ادبیات

آرایه استعاره

دهم


۰۴ بهمن ۱۳۹۸ / ۰۱:۰۱:۲۲
۹۵۴


استعراه یعنی اینکه لفظ در معنای غیر اصلی خودش به کار برود...

استعاره نوعی تشبیه است که درآن یکی از طرفین تشبیه ( مشبه یا مشبه به ) را ذکر و طرف دیگر را اراده کرده باشند  اصل استعاره بر تشبیه استوار است و به دلیل اینکه در استعاره فقط یک رکن از تشبیه ذکر می شـود و خواننده را به تلاش ذهنی بیشتری وا می دارد ، لذا استعاره از تشبیه رساتر ، زیباتر و خیال انگیز تر است 

انواع استعاره:

1. استعاره ی مصرحه ( آشکار ) : آن است که « مشبه به » ذکر و « مشبه » حذف گردد . ( در واقع مشبه به جانشین مشبه می شود . )

مثال ۱ : ای آفتاب خوبان می جوشد اندرونم یک ساعتم بگنجان در سایه ی عنایت

توضیح : « آفتاب خوبان » استعاره برای معشوق است . ( آفتاب خوبان « مشبه به » که ذکر شده و معشوق « مشبه » حذف شده است . )

مثال ۲ : صدف وار گوهر شناسان را دهان جز به لؤلؤ نکردند باز

توضیح : « لؤلؤ » استعاره از سخنان با ارزش است . ( لؤلؤ « مشبه به » ذکر شده و سخنان با ارزش « مشبه » که حذف شده است . )

2. استعاره مکنیه : آن است که « مشبه » به همراه یکی از لوازم و ویژگی « مشبه به » ذکر گردد و خود « مشبه به » حذف شود .

مثال1 : مرگ چنگال خود را به خون فلانی رنگین کرد .

توضیح : « مرگ » را به « گرگی » تشبیه کرده است که چنگال داشته باشد اما خود « گرگ » را نیاورد و « چنگال » که یکی از لوازم و ویژگی گرگ است به آن ( مرگ ) نسبت داده است .

مثال 2 : سر نشتر عشق بر رگ روح زدند یک قطره از آن چکید و نامش دل شد

توضیح : « روح » را به بدنی تشبیه کرده که « رگ » داشته باشد و « رگ » را که یکی از ویژگی های « مشبه به »است به « روح » اضافه کرده است

مثال های استعاره در بیت:

بی‌رنگ‌تر از نقطۀ موهومی بود

این دایرۀ کبود اگر عشق نبود

 در اینجا کرۀ زمین را به دایرۀ کبود تشبیه کرده.

 

خدیو جم چو بزرگ است ازین جهت گردون

چنین عذاب دهد با غم بزرگِ ترش

در این بیت گردون استعاره از فلک یا آسمان است

 

زد ره عقل مرا حور بهشتی روی

که به یک عشوه زند راه دو صد شیطان را

حور بهشتی روی استعاره از معشوق زیبا

شاعرانی که در بیشتر ابیات آنها استعاره بکار رفته است:

1. قیصر امین پور

2. خاقانی

3. حافظ

4. سعدی

 

 




نمايش ديدگاه‌هاي بيشتر

برای درج دیدگاه باید ابتدا به عنوان کاربر به سایت وارد شده باشید.